Od 20 maja 2026 r. nowe standardy kształcenia na kierunku farmacja

We środę 20 maja 2026 r. wejdzie w życie rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego (Dz.U. z 2026 r. poz. 602).

Rozporządzenie zostało ogłoszone 5 maja 2026 r. i wprowadza istotne zmiany w standardzie kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu farmaceuty, określonym w załączniku nr 3 do obowiązującego rozporządzenia.

Od roku akademickiego 2026/2027 kierunek farmacja będzie prowadzony według zupełnie nowego standardu kształcenia. Choć liczba semestrów i punktów ECTS pozostaje bez zmian, zakres reformy jest znacznie większy, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Zmienia się filozofia kształcenia farmaceutów – od modelu skoncentrowanego głównie na wiedzy teoretycznej do modelu silniej zorientowanego na kompetencje praktyczne, pracę z pacjentem oraz współpracę w zespołach terapeutycznych.

Nowelizacja ma duże znaczenie dla uczelni prowadzących kierunek farmacja, ponieważ wymaga dostosowania programów studiów, organizacji praktyk zawodowych oraz dokumentacji programowej jeszcze przed rozpoczęciem nowego cyklu kształcenia.

Pełny tekst rozporządzenia jest dostępny od następującym LINKIEM – KLIKNIJ LINK

Dotychczasowy standard kształcenia dla kierunku farmacja (załącznik nr 3):
Załącznik nr 3 do rozporządzenia z 2021 r.

Co dokładnie się zmienia? I dlaczego Ministerstwo zdecydowało się na tak daleko idącą przebudowę programu studiów? Zapraszamy do lektury.

Dlaczego zdecydowano się na zmiany?

Z uzasadnienia projektu wynika, że celem reformy było przede wszystkim dostosowanie kształcenia farmaceutów do współczesnych realiów wykonywania zawodu. Farmaceuta nie jest już wyłącznie specjalistą od sporządzania i wydawania leków. Coraz częściej uczestniczy w procesie terapeutycznym, prowadzi opiekę farmaceutyczną, wykonuje usługi farmacji klinicznej oraz współpracuje z lekarzami i innymi przedstawicielami zawodów medycznych.

Na potrzebę zmian wpłynęły również:

• zapisy ustawy o zawodzie farmaceuty,
• zmiana przepisów dotyczących daty ukończenia studiów na kierunku farmacja (zob. art. 76 ust. 7 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce)
• nowe wymagania wynikające z dyrektywy delegowanej Komisji (UE) 2024/782,
• oczekiwania rynku pracy i środowiska zawodowego farmaceutów,
• postulaty zgłaszane przez uczelnie medyczne, ekspertów branżowych, studentów i absolwentów.

Projekt zmian poprzedziły prace specjalnego zespołu powołanego przez Ministra Zdrowia oraz szerokie konsultacje ze środowiskiem akademickim i zawodowym.

Co zmienia się w standardzie kształcenia na kierunku farmacja?

1. Mniejsza minimalna liczba godzin zajęć

Nowy standard przewiduje zmniejszenie minimalnej liczby godzin zajęć dydaktycznych realizowanych w toku jednolitych studiów magisterskich na kierunku farmacja:

• dotychczas: minimum 5300 godzin,
• od roku akademickiego 2026/2027: minimum 4700 godzin.

Ministerstwo wskazuje, że celem nie było ograniczenie jakości kształcenia, lecz przesunięcie akcentów z nadmiernie rozbudowanych treści teoretycznych na kompetencje praktyczne i kliniczne.

Bez zmian pozostają podstawowe wymagania dotyczące kształcenia – studia nadal będą prowadzone jako jednolite studia magisterskie, a absolwent będzie musiał uzyskać co najmniej 300 punktów ECTS.

Zmiany w poszczególnych grupach zajęć pokazują wyraźnie nowe priorytety:

2. Nowa organizacja sześciomiesięcznej praktyki zawodowej

Jedna z najważniejszych zmian dotyczy organizacji sześciomiesięcznej praktyki zawodowej w aptece.

Dotychczas praktyka zawodowa była realizowana po zakończeniu zajęć dydaktycznych i stanowiła ostatni etap kształcenia poprzedzający ukończenie studiów. Nowy standard umożliwia realizację praktyki etapami w trakcie toku studiów, co oznacza odejście od dotychczasowego modelu „praktyki końcowej”.

Zmiana ta będzie wymagała od uczelni przeprojektowania harmonogramów studiów, dostosowania współpracy z aptekami oraz odpowiedniego zaplanowania efektów uczenia się osiąganych podczas praktyk.

Nowy harmonogram ma wyglądać następująco:

III rok

• 1 miesiąc praktyki w aptece ogólnodostępnej
• 160 godzin
• 7 ECTS

IV rok

• 1 miesiąc praktyki w aptece szpitalnej
• 160 godzin
• 7 ECTS

V rok

• 4 miesiące praktyki
• 640 godzin
• 28 ECTS
• możliwość realizacji w aptece ogólnodostępnej, szpitalnej lub zakładowej

Łącznie:

• 6 miesięcy,
• 960 godzin,
• 42 punkty ECTS.

Dzięki temu absolwenci mają szybciej wejść na rynek pracy, bez konieczności oczekiwania na zakończenie praktyki po egzaminie dyplomowym. To właśnie ten argument został mocno podkreślony w uzasadnieniu projektu.

Dlaczego zmieniono zasady dotyczące praktyki zawodowej?

Zmiana standardu kształcenia w zakresie organizacji praktyki zawodowej jest również konsekwencją wcześniejszej zmiany przepisów ustawowych, która weszła w życie 1 stycznia 2025 r.

Na mocy ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1897) zmieniono brzmienie art. 76 ust. 7 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, określającego datę ukończenia studiów.

Do 31 grudnia 2024 r., w przypadku kierunków farmacja i fizjoterapia, za datę ukończenia studiów uznawano:

= datę zaliczenia ostatniej wymaganej programem studiów praktyki

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje jednolite rozwiązanie dla wszystkich kierunków studiów – datą ukończenia studiów jest:

=> data złożenia egzaminu dyplomowego

To właśnie ta zmiana ustawowa wymagała dostosowania standardu kształcenia na kierunku farmacja, w szczególności w zakresie organizacji obowiązkowej praktyki zawodowej.

3. Zmiany w strukturze i treściach kształcenia

Zmodyfikowano strukturę grup zajęć oraz zakres treści programowych.

Większy nacisk położono m.in. na:

• praktyczne przygotowanie do wykonywania zawodu farmaceuty,
• zagadnienia związane z biofarmacją i działaniem produktów leczniczych,
• kompetencje społeczne i komunikacyjne niezbędne w pracy z pacjentem, jego opiekunami oraz członkami zespołu terapeutycznego.

W efektach uczenia się pojawiają się lub zostają znacząco wzmocnione zagadnienia związane z:

• opieką farmaceutyczną,
• farmacją kliniczną,
• prowadzeniem wywiadu farmaceutycznego,
• komunikacją z pacjentem,
• współpracą w zespołach interdyscyplinarnych,
• promocją zdrowia,
• racjonalizacją farmakoterapii,
• bezpieczeństwem leczenia.

Jak czytamy w uzasadnieniu projektu, zmiany mają lepiej odpowiadać współczesnej roli farmaceuty w systemie ochrony zdrowia oraz wymaganiom wynikającym z prawa unijnego i mają także na celu odejście od postrzegania farmaceuty wyłącznie jako eksperta od produktu leczniczego na rzecz specjalisty wspierającego pacjenta w procesie leczenia.

Nowa grupa zajęć: humanistyczne i społeczne podstawy farmacji

Interesującą zmianą jest wyodrębnienie odrębnej grupy zajęć:

C. Humanistyczne i społeczne podstawy farmacji.

Obejmuje ona m.in.:

• psychologię,
• socjologię,
• etykę zawodową,
• historię farmacji,
• ochronę własności intelektualnej,
• komunikację interpersonalną,
• język obcy.

Dlaczego jest to ważne? Ministerstwo wskazuje, że współczesny farmaceuta musi nie tylko znać leki, ale także skutecznie komunikować się z pacjentami, ich rodzinami oraz przedstawicielami innych zawodów medycznych. Kompetencje miękkie przestają być dodatkiem – stają się jednym z filarów przygotowania zawodowego.

Cyfryzacja, farmacja kliniczna i nowe technologie

Wśród efektów uczenia się można zauważyć także wyraźny zwrot w kierunku nowoczesnej farmacji.

Zmiany wynikające z dyrektywy UE obejmują m.in.:

• wykorzystanie technologii cyfrowych,
• współpracę międzyprofesjonalną,
• zdrowie publiczne,
• zarządzanie chorobami,
• farmację kliniczną,
• opiekę farmaceutyczną.

W programie mocniej wyeksponowano również zagadnienia związane z:

• biofarmaceutykami,
• terapiami zaawansowanymi,
• nanotechnologią,
• terapią genową,
• biotechnologią farmaceutyczną,
• produktami radiofarmaceutycznymi.

Powyższe zmiany mają stanowić odpowiedź na dynamiczne zmiany zachodzące w sektorze farmaceutycznym.

4. Mniejsze grupy ćwiczeniowe i więcej symulacji

Nowy standard po raz pierwszy bardzo szczegółowo określa warunki realizacji części zajęć praktycznych.

Ćwiczenia w grupach D–F będą mogły odbywać się w grupach liczących maksymalnie:

• 12 osób,
• a zajęcia kliniczne i symulacyjne – maksymalnie 6 osób.

To rozwiązanie ma zwiększyć efektywność kształcenia praktycznego i umożliwić studentom rzeczywiste ćwiczenie kompetencji zawodowych.

Jednocześnie standard wprost wskazuje na konieczność wykorzystywania:

• pracowni symulacji,
• pracowni symulacji klinicznej,
• laboratoriów,
• aptek,
• oddziałów szpitalnych,
• pracowni sporządzania aseptycznego.

Od kiedy uczelnie będą stosować nowy standard? Co oznaczają zmiany dla uczelni?

Choć rozporządzenie wchodzi w życie 20 maja 2026 r., nowy standard kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu farmaceuty będzie miał zastosowanie do studiów na kierunku farmacja począwszy od cyklu kształcenia rozpoczynającego się od roku akademickiego 2026/2027.

Zmiany obejmą także studentów na kierunku farmacja rozpoczętych i niezakończonych przed rokiem akademickim 2026/2027 – zgodnie z §3 rozporządzenia zmieniającego z 27 kwietnia br. na studiach na kierunku farmacja rozpoczętych i niezakończonych przed rokiem akademickim 2026/2027 nadal będzie stosowany dotychczasowy standard kształcenia, ale przewidziano ważną zmianę dotyczącą praktyki zawodowej – nawet w przypadku obecnych roczników studentów sześciomiesięczna praktyka zawodowa w aptece ma zostać odbyta nie później niż przed dniem złożenia egzaminu dyplomowego.

W praktyce oznacza to, że uczelnie mogą już teraz potrzebować dostosowania harmonogramów praktyk oraz procedur organizacyjnych związanych z dopuszczeniem studentów do egzaminu dyplomowego.

Dla uczelni prowadzących kierunek farmacja reforma oznacza konieczność gruntownego przeprojektowania programów studiów (ustalenia nowych i wprowadzenia zmian w dotychczasowych w trakcie trwania cyklu kształcenia).

Największe wyzwania będą dotyczyć:

• przebudowy siatek zajęć,
• organizacji praktyk na III, IV i V roku,
• zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc praktyk,
• rozwijania infrastruktury symulacyjnej,
• dostosowania efektów uczenia się,
• zwiększenia udziału praktyków posiadających prawo wykonywania zawodu farmaceuty,
• reorganizacji zajęć klinicznych prowadzonych w małych grupach.

Do dyspozycji uczelni pozostawiono co najmniej 500 godzin zajęć, które mogą zostać wykorzystane na rozwijanie własnych specjalizacji i odpowiadanie na potrzeby regionalnego rynku pracy.

Co powinny zrobić uczelnie?

W związku z nowelizacją uczelnie prowadzące kierunek farmacja powinny przeanalizować wpływ zmian na:

• programy studiów i siatki zajęć,
• liczbę godzin i przypisanie punktów ECTS,
• organizację praktyk zawodowych,
• efekty uczenia się,
• dokumentację programową oraz akty prawa wewnętrznego.

Choć nowe standardy będą stosowane od roku akademickiego 2026/2027, skala zmian sprawia, że wiele uczelni będzie musiało rozpocząć prace wdrożeniowe już teraz.

Podstawa prawna:
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego (Dz.U. z 2026 r. poz. 602).

Pełny tekst rozporządzenia:
Dz.U. 2026 poz. 602 – tekst aktu

Dotychczasowy standard kształcenia dla kierunku farmacja (załącznik nr 3):
Załącznik nr 3 do rozporządzenia z 2021 r.

Data publikacji: 8 maja 2026 r.

Aleksandra Matukin-Szumlińska